Bazyli Paszczuk, czyli „Psalmista-bieżeniec W.I. Paszczuk”

Widok na Włodawę z drogi na Orchówek; 1916 rok. fot. https://wlodawa.fotopolska.eu

To unikatowa relacja.  Wnikliwie, boleśnie szczerze, opisuje czas przed bieżeństwem. Wahanie: jechać-nie jechać, trudy podróży, osamotnienie i zagubienie na miejscu, gdy chłopi z Orchówku pod Włodawą trafiają na Krym. Spisaną niemal na gorąco przez psalmistę Paszczuka, jeszcze przed rewolucją drukuje biuletyn organizacji pomocowej.

Co się stało z autorem? Czy przeżył? Czy wrócił do Orchówka? Przez długi czas nie mogę trafić na żaden ślad psalmisty Paszczuka. Gdy po wydaniu książki Biezeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy”, gdzie opisuję jego historię, odzywają się potomkowie wielu z występujących w niej bohaterów w sprawie Paszczuka nie zgłasza się nikt. Dopiero niedawno Czytelnicy naprowadzają mnie na jego ślad.

Dalsze losy psalmisty Paszczuka opisuję tu.

Zapraszam do lektury!

 

Projekt „Od bieżeństwa do wymiany ludności” powstał dzięki stypendium Marszałka Województwa Podlaskiego

 

Reklamy
Opublikowano Bez kategorii | Dodaj komentarz

Babcia „od bieżeństwa” – Nadzieja Prymaka (Maliszewska)

To od niej zaczęła się moja fascynacja bieżeństwem. Dla pokolenia babci Nadzi było czasem wchodzenia w dorosłość, czymś formującym. Jak więc wpływało na jej los w dalszych latach?

Historia mojej babci Nadzi – Nadziei Prymaka z domu Maliszewska – spaja książkę „Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy”. W 1915 roku ma ona osiemnaście lat. Jest najmłodsza spośród siedmiorga rodzeństwa. Dwie z jej starszych sióstr umarły jeszcze przed bieżeństwem, zostawiając małe dzieci. Brat i inna siostra założyli już własne rodziny; rodzina brata zostanie w Sokółce; siostry – pojedzie do Rosji. Z rodzicami w bieżeństwo ruszy także trójka dorosłych dzieci: Michał, Olga i Nadzia. Ojciec Wasil umiera jeszcze po drodze, matka Anastazja oraz brat Michał podczas pobytu w Rosji. Na swoją ziemię wrócą tylko 2 najmłodsze siostry – Nadzia i Olga.

Ich losy oraz historię Knyszewicz i okolic opisuję tu:  Zakładka „Dalsze losy bieżeńców”

 

Projekt „Od bieżeństwa do wymiany ludności” powstał dzięki stypendium Marszałka Województwa Podlaskiego

Opublikowano Bez kategorii | Dodaj komentarz

Od bieżeństwa do wymiany ludności – projekt pokazujący dalsze losy uchodźców 1915 roku

Wieś podsokólska. fot. Biełaruski kalandar 1965

Bieżeństwo zmieniło życie milionów osób. Większość z nich wróciła na swoją ziemię po 5-7 latach. Powrót u wszystkich wyglądał podobnie: głód, ciężka praca, odbudowa zniszczonych gospodarstw. A dalej? Gdy już jako-tako stanęli na nogi? Czy bieżeńskie doświadczenie wciąż kształtuje ich los? Jak będzie na nich wpływać, gdy po II wojnie światowej większość z nich znów jest nakłaniana do opuszczenia swoich domów?

Postanowiłam dopisać ten dalszy ciąg (dzięki stypendium Marszałka Województwa Podlaskiego). Chcę sprawdzić, czy wciąż jest to wspólna dla wszystkich uchodźców 1915 roku dola, a raczej niedola? Jak doświadczenie z 1915 roku wpływało na ich wybory? Tym bardziej, że znów nadciągała „wielka historia”: II wojna światowa i pełnie zawirowań ustalanie powojennego ładu. Wywołało one kolejne fale masowych przesiedleń. Te wymuszone przesiedlenia dużych grup ludności po II wojnie miały w dużej mierze dotyczyć bieżeńców.

Na podstronie „Dalsze losy bieżeńców” przedstawimy dalsze historie bohaterów książki „Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy” oraz inne historie i poszukamy odpowiedzi na ww pytania.

Zaglądajcie, czytajcie i piszcie oraz przysyłajcie kolejne po bieżeństwie rozdziały Waszej historii.

Dalsze losy bieżeńców

 

Projekt „Od bieżeństwa do wymiany ludności” powstał dzięki stypendium Marszałka Województwa Podlaskiego

Opublikowano Bez kategorii | 2 Komentarze

O bieżeństwie w Sopotece

23 listopada 2018 r., godz. 18.00, ul. Tadeusza Kościuszki 14, Sopot Centrum; Wstęp wolny,

Więcej: http://www.mbp.sopot.pl/wpisy/spotkanie-autorskie-z-aneta-prymak-oniszk-w-sopotece-23-kropka-11-kropka-18

Opublikowano Bez kategorii | Dodaj komentarz

Ludowa historia Polski

W czwartek 22 listopada w warszawskim Teatrze Powszechnym rozpoczyna się cykl dyskusji  „Ludowa historia Polski”. Będziemy rozmawiać także o bieżeństwie.

Inicjatorzy cyklu piszą: „Coraz częściej słychać głosy wyrażające chęć odzyskania ukradzionej przeszłości 90% populacji. Coraz częściej do głosu dochodzi opowieść o tych, którzy wywodzą się nie od mitycznych sarmatów, ale od chłopów pańszczyźnianych, miejskiej biedoty, ludzi luźnych, a wreszcie proletariatu. Z pojedynczych artykułów, książek, konferencji podejmujących tematy buntów chłopskich, plebejskiej autonomii, doświadczeń kobiet, codziennego życia mniejszości wyłania się zarys ludowej historii Polski”.

W debacie wezmą udział:

Marta Madejska – kulturoznawczymi, autorka książki Aleja Włókniarek

Aneta Prymaka-Oniszk – autorka książki Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy oraz strony internetowej biezenstwo.pl

Maciej Szajkowski – muzyk, dziennikarz, animator kultury, twórca projektów muzycznych Kapela ze Wsi Warszawa i R.U.T.A

Kacper Pobłocki – antropolog, aktywista ruchów miejskich, autor książki Kapitalizm. Historia krótkiego trwania (2017)

Prowadzenie: Przemysław Wielgosz,redaktor naczelny Le Monde diplomatique – edycja polska

Więcej info: https://www.facebook.com/events/344861759648645/

Opublikowano Bez kategorii | Dodaj komentarz

Zapomniane cywilne ofiary

Ciekawy artykuł  autorstwa Kazimierza Bema, 0 zapomnianych u nas cywilnych ofiarach I wojny, zamieszcza Newsweek. W tym – o bieżeńcach 1915 roku

https://www.newsweek.pl/wiedza/historia/cena-niepodleglosci/xse6r9k?fbclid=IwAR2x81WS_4jZKGYiUwFu3Dw5YUmIGHqvsX-uigrH_tPMjSAvt_CVTjKFc9o#fbComments

Opublikowano Bez kategorii | Dodaj komentarz

O bieżeństwie w Suwałkach

Więcej informacji: http://bpsuwalki.pl/spotkanie-autorskie-6/ 

Opublikowano Bez kategorii | Dodaj komentarz