12 kwietnia (środa), godz. 18, WARSZAWA, Księgarnia „Dwie siostry”, Al. 3 Maja 2/153.
Spotkanie z nominowanymi do Nagrody Literackiej m. st. Warszawy w kategorii proza (Brygida Helbig, Stanisław Aleksander Nowak i Aneta Prymaka-Oniszk). Poprowadzi je Anna Romaniuk.
Więcej: https://www.facebook.com/events/717104111804498/
„Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy” znalazło się w gronie nominowanych do Nagrody Literackiej m.st. Warszawy, jednego z najstarszych i bardzo prestiżowych wyróżnień 🙂 🙂 🙂
http://www.kulturalna.warszawa.pl/nagroda-literacka,1,9191.html?locale=pl_PL
Czasem to było wsparcie bliskich, czasem pomoc od obcych ludzi, a nieraz zwykły fart. Doświadczyłam ich wiele podczas czterech lat pracy nad „Bieżeństwem 1915”.
Moja przyjaciółka powiedziała kiedyś, że to pewnie babcia Nadzia, dziadek Sierhiej, mój tata i wszyscy bliscy gdzieś tam w Niebie zgromadzili się i postanowili mi pomóc. Zmontowali w zaświatach ogromną grupę bieżeńców – przecież było ich kilka milionów, przynajmniej części musiało zależeć, by ich historia nie odeszła tak po prostu. I wzięli się do roboty. Gdzie kto mógł. Każdy wśród swych ziemskich potomków. I nie tylko wśród nich.
Czułam tę pomoc, gdy na początku pracy szłam do badaczy bieżeństwa, historyków, pasjonatów, dziennikarzy zorientowanych w temacie, i dostawałam od nich książki, skany materiałów, wskazówki. Gdy ludzie otwierali drzwi swoich domów i dzielili się rodzinnymi historiami. Kiedy, już po uruchomieniu strony bieżeństwo.pl, zaczęły do mnie płynąć wspomnienia, zdjęcia, linki, ciepłe słowa. Albo gdy moja przyjaciółka szła na zebranie służbowe, a niepodziewanie wychodziła rękopisem bieżeńskich wspomnień. Czy ja zmęczona biblioteczną pracą szłam między regały i wyciągałam książkę z intrygującą okładką, która okazywała się być nieznanym , bardzo inspirującym źródłem. Lub gdy przyjaciele organizowali zrzutkę na mój wyjazd do Petersburga, a inni załatwiali noclegi za pół darmo… Albo przygarnęli do swojej pracowni, bym mogła w spokoju pisać… Długo mogłabym wymieniać.
To nie mogło się udać bez Waszej pomocy. Tych w niebie i tych tu, na ziemi. Dlatego cieszmy się dzisiaj wszyscy. „Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy” dostało Nagrodę Literacką Prezydenta Miasta Białegostoku im. Wiesława Kazaneckiego za najlepsza książkę 2016 roku!
W tej książce jest i Wasza cegiełka. To jest więc także i Wasza nagroda!
Więcej informacji i zdjęć: http://bialystok.wyborcza.pl/bialystok/7,35241,21544749,biezenstwo-1915-najlepsze-nagroda-im-wieslawa-kazaneckiego.html
Jadwiga Szubertowicz w dniu swoich 111 urodzin. Kilka dziecinnych lat (od 1915 roku?) spędziła w Rosji; fot. Dziennik Wschodni
Powszechność doświadczenia uchodźstwa 1915 roku zaskakuje. Tym bardziej, że prawie nie funkcjonuje ono w polskiej historiografii.
A – jeśli znamy historię owego uchodźstwa (słowo: „bieżeństwo” w oficjalnych biografiach nie pada) – wystarczy zajrzeć na Wikipedię. Stanisław Wojciechowski, drugi prezydent RP: „Podczas I wojny światowej członek Komitetu Narodowego Polskiego, stał też na czele Polskiego Zjednoczenia Międzypartyjnego w Moskwie” – czytamy.
Władysław Grabski, dwukrotny premier II RP i autor reformy walutowej: „prezes Centralnego Komitetu Obywatelskiego Królestwa Polskiego w Rosji (1915–1918)„. Tylko tyle, a wszystko wiadomo. Uchodźstwo 1915 roku jest wpisane w biografię wielu działaczy politycznych i społecznych II Rzeczpospolitej. A także zwykłych ludzi urodzonych na wschód od Wisły.
Jadwiga Szubertowicz ze zdjęciem, na którym jest wraz z matką. Fot. „Kurier Lubelski”
W przytaczanym przez media życiorysie Jadwigi Szubertowicz, najstarszej Polki, mieszkającej w Lublinie, znajdujemy wzmiankę: „Pani Jadwiga urodziła się w 1905 r. Jako dziecko przeżyła rewolucję październikową, kiedy przez kilka lat mieszkała z rodzicami i rodzeństwem w Rosji„. Dlaczego przez te kilka lat mieszkała w Rosji? Choć nie ma dat i nigdzie nie pada słowo uchodźstwo, bardzo prawdopodobne, że wyjechała w 1915 roku. Czy jako ewakuowani pracownicy kolei, czy wraz z wielką bieżeńską falą? „Musieliśmy mieszkać blisko dworca [gdzieś pod Petersburgiem], bo mój ojciec robił rozkłady pociągów. Przeżyliśmy tam rewolucję październikową” – wspomina pani Jadwiga. Tragiczny los, znany z bieżeńskich opowieści, ich także dosięgnął: „To jest moja mamunia kochana, która przeszła wszystkie wojny i pochowała męża w Rosji” – opowiada, pokazując zdjęcie z dzieciństwa.
O bieżeństwie z Lubelszczyzny będzie można porozmawiać podczas spotkania autorskiego dotyczącego książki „Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy” 11 maja (czwartek) godz. 18, Dom Słów, Królewska 17. Spotkanie poprowadzi Agnieszka Krawiec.
Spotkanie z nominowanymi do nagrody im. W. Kazaneckiego 2016 ©Jerzy Doroszkiewicz, Kurier Poranny
Czytelnicy wybierają najlepszą ich zdaniem książkę, spośród wszystkich zgłoszonych do Nagrody Literackiej Prezydenta Miasta Białegostoku im. Wiesława Kazaneckiego za najlepszą książkę 2016 roku. Wśród nich jest też „Bieżeństwo 1915”.
Głosowanie odbywa się przez sms-y, jeśli do tego napisze się uzasadnienie swego wyboru (przesłane mailem), można wygrać czytnik Amazon Kindle albo zestaw książek.
Zapraszam do głosowania 🙂
http://www.poranny.pl/plebiscyty/a/czytelnicy-wybiora-najlepsza-ubiegloroczna-ksiazke,11852140/
Wszystkie zgłoszone do nagrody książki; fot. Bożena Dudko (za: stroną Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego)
W piątek 3 marca poznaliśmy 10 książek nominowanych do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego za reportaż literacki 2016. Znalazło się wśród nich także „Biezeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy”.
Z opinii jury: „Innego końca świata nie będzie” – pisał Czesław Miłosz. Aneta Prymaka-Oniszk przywołuje historie tych, którym los podarował więcej niż jeden koniec świata. Jej książkowy debiut przypomina mało znany epizod I wojny światowej, kiedy kilka milionów mieszkańców dzisiejszej środkowej i wschodniej Polski ruszyło na Wschód w ucieczce przed wojskami niemieckimi. Umiejętnie montowane przez autorkę wspomnienia, dokumenty i zdjęcia, a także współczesne pytania i dylematy układają się w czytelniczej wyobraźni w barwny epicki film o utracie, strachu, nadziei i powrocie, który bywa trudniejszy niż ucieczka.
Bieżeństwo 